2026ko ekainaren 6ko eta 7ko asteburuan, Kostan Elkarteko bazkide talde batek kultur ihesaldi aberasgarri batez gozatu zuen Bordelen; Garonna ibaiaren ertzean eraikitako frantziar hiri monumental eta inperialean. Xehetasun osoz diseinatutako ibilbide bati esker, haren iragan dirdiratsuan eta arte-ondare liluragarrian murgildu ahal izan ginen.
Bordele ez da hiri polit bat soilik, Europako historiaren benetako liburu ireki bat baizik. K.a. III. mendean zeltek Burdigala izenarekin sortua, Erromatar Inperioaren mendean Akitaniako probintziako hiriburu oparoa bihurtu zen, garai hartan jada bere mahastien kalitateagatik ospe handia zuena.
Hala ere, bere aldirik liluragarri eta eragingarrienetako bat Erdi Aroan bizi izan zuen, Leonor Akitaniakoaren irudi entzutetsuak markatuta. 1152an Henrike Plantagenet-ekin (idazteke zegoen Ingalaterrako erregea) ezkondu izanak britainiar koroari lotu zion eskualdea hiru mendez; horrek itsas merkataritza ikusgarria bultzatu eta hiriaren izaera kosmopolita finkatu zuen.
Geroago, Argien Mendean (XVIII. mendean), Bordelek aurrekaririk gabeko arkitektura-eraldaketa jasan zuen, egungo fisionomia neoklasikoa eman ziolarik eta hirigintza ilustratuaren unibertso-eredu bihurtuz. Gaur egun, bere zentro historikoa UNESCOren Gizateriaren Ondare gisa inskribatuta dago, munduko babestutako hiri-multzorik handiena baita.
Gure espedizioak ondare zabal hori desifratzea izan zuen helburu, hiriak dituen bi museo-erakunde garrantzitsuenen bitartez:
Arte Ederren Museoa: Errenazimentuko eta Barrokoko maisu handietatik hasi eta XX. mendeko abangoardietaraino doan margolaritzaren bilakaera bikaina ikusi ahal izan genuen, frantziar pintura-eskola aberatsari arreta berezia eskainiz.
Akitaniako Museoa: Balio kalkulaezineko bidaia bat denboran zehar. Bertako arkeologia-bilduma apartek Historia aurretik eta garai galo-erromatarretik hasi eta mende modernoetako merkataritza-loraldiraino gidatu gintuzten, hiriak itaso atlantikoan izan zuen zeregin estrategikoa ulertaraziz.
Bidaia osatzeko, ondare-ibilbide polit bat egin genuen oinez zentro historikoan zehar, haren plaza monumentalak, fatxada simetrikoak eta Erdi Aroko mugarri bikainak miretsiz.
Ibilbide honek guztiak zentzu sakona hartu zuen María José Noain Maura historialari eta taldeko koordinatzailearen lan akasgabeari esker. Bere ohiko zorroztasun eta hurbiltasunarekin, María Josék bertatik bertara ezagutarazi zizkigun kultur gune ezberdinen sekretuak, eta maisuki zuzendu zituen bisita gidatuak bai Arte Ederren Museoan, bai Akitaniako Museoan. Zalantzarik gabe, bizikidetza, ikaskuntza eta harridura asteburu ahaztezina izan da Europako kultur hiriburu dotoreenetako batean.
Eskerrik asko parte hartu duzuen bazkide guztioi bidaia hau erabateko arrakasta bihurtzeagatik!
Maiatzaren 29an, ostirala, Kostan Elkarteko bazkideok berriro jantzi genituen mendiko botak. Oraingoan, Usurbil Donostiako Igara auzoarekin lotu zuen ibilaldi polit bat osatu genuen.
Ibilaldia Usurbilgo tren geltokian hasi dugu. Bertan zegoen itxaroten, Usurbil eta kalezar auzoan izango genuen gida autoktonoa (Izaskun)🙄😉
Pausoz, pauso, Usurbilgo pilotalekuko muralaz gain beste herriko hainbat xehetasun azalduz eta kalezar auzoan jaiotako pertsona garrantzitsuak ezagutuz, aldapan gora abiatu gara.
Eguraldi bikaina lagun izardirik bota gabe, beheranzko bidea hartu dugu Igarako kanpinera iristeko. Aurrerago Igeldoko igelaren ugalketa eremua ikusi dugu eta honen eta haren berriketetan Igara auzora heldu gara ia ohar gabean. Ibilaldi lasai eta atsegina izan da.
Kultura lokalaren, hiri-artearen, naturaren eta partekatutako historiaren konbinazio ezin hobea.
Joan den maiatzaren 28an, Kostan Elkarteak borobildu egin zuen 2025/2026 ikasturtea. Hain data berezirako, José Domingoren literatura-hitzaldi bikaina izan genuen, honako izenburu honekin:
“EL TEATRO DEL HUMOR: desde Carlos Arniches, Jardiel Poncela, Miguel Mihura entre otros”.
Ibilbide liluragarria izan zen gure letren historia markatu duten barre, asmamen eta lan handietan barrena.
Gure elkartean jada tradizio maitea den bezala, hitzaldiaren ostean oporren hasiera modurik onenean ospatzeko unea iritsi zen: bazkari bat partekatuz bazkideen artean.
Barreak, solasaldi ona eta giro ezin hobea ikasturte zoragarri bati agur esateko. Eskerrik asko guztioi urte honen parte izateagatik!
Uda zoriontsua izan eta itzuleran ikusiko dugu elkar! ☀️
Joan den asteazkenean, maiatzak 20, Kostan Elkarteko bazkide talde batek kultur jardunbide batez gozatu genuen Zarautzen. Oraingoan, herriko bi altxor arakatzea jarri genuen helburu: Photomuseuma eta Frantziskotarren Liburutegi enblematikoa.
Gure bisita irudiaren mundu liluragarrian murgilduz hasi zen. Photomuseuma (Argazkigintza eta Zinema Museoa) erreferente kultural bat da, eta argazkigintzaren historia zeharkatzeko aukera eman zigun, zinema-aurreko jatorritik hasi eta teknika modernoenetaraino. Bere aretoek argazkigintza gure gizartearen ispilu nola izan den gogorarazi ziguten, bestela ahazturan galduko liratekeen uneak argazkitan jasoz.
Eguneko plater nagusia Frantziskotarren Komentuko Liburutegian sartzean iritsi zen; mendeen pisuak txoko bakoitzean eta bere milaka liburukien orrialde bakoitzean arnasten den lekua, hain zuzen ere.
XVII. mendearen hasieratik (1611 inguruan) Zarautzen finkatuta, Frantziskotarrak gure historiaren gorabeheren lekuko eta protagonista izan dira. Zalantzarik gabe, gehien liluratu gintuena XIX. mende erdialdeko kronikak izan ziren; garai hartako tentsio politikoen ondorioz, komentua etengabe itxi eta ireki baitzen, garai bereziki zurrunbilotsuan.
Hirugarren Karlistaldiaren faseetako batean, Santa Kruz apaiz ospetsu eta beldurgarria —buruzagi gerrillari karlista— konbentu honetatik igaro zen bere tropekin. Sendo, bere soldaduak konfesatzeko eta haientzat meza emateko exijitu zien fraideei. Erlijiosoek, ezpata eta hormaren artean, eskaera onartu zuten.
Hala ere, ekintza horrek ondorio larriak ekarri zituen laster. Agintari liberalek formalki leporatu zieten fraideei karlisten aldekoak izatea. Epaiketa baten ondoren, komentua beste behin itxi zuten zigor gisa.
Zorionez, ekaitza igaro zen. 1874an, komentuak ateak ireki zituen berriro eta, harrezkero, ez da gehiago itxi, bere liburutegi ikusgarria bezalako dokumentu-altxorrak gaur egunera arte ukitu gabe iristea ahalbidetuz.
Mila esker etortzeagatik. Hurrengo irteerara arte!
Joan den maiatzaren 13an, Kostan Elkarteko bazkideok natura, zientzia eta historia uztartu zituen egun zoragarri batez gozatu genuen.
Gure helmuga Ibai Ederko urtegia izan zen (Nuarbe – Azpeitia). Presan hasi genuen ibilbidea, urtegia gure ezkerretara utzita, 8 kilometro inguruko ibialdi lau, atsegin eta irisgarria osatzeko. Euri bideberri eta beldurti batek ere ez zuen lortu taldeak ikasteko eta gozatzeko zuen gogoa zapuztea.
Oraingoan, Inma Mugerza geologoaren azalpenak izateko luxua izan genuen. Gure lehen geldialdia zubi estalian izan zen, eta bertan Inmak uraren sekretuak argitu zizkigun:
Urtegira iristen den uraren kalitatea ibaiadarren ibilbidearen eta zeharkatzen duten arroka eta lur motaren mende dagoela azaldu zigun zuzenean.
Uraren konduktibitatea bertan eta zuzenean neurtzeko aukera ere izan genuen. Inmak ongi argitu zigunez: “Konduktibitatea neurtzeak ura zein osagaik osatzen duten adierazten digu, zer ibilbide egin duen, euritik edo airearen kondentsaziotik datorren eta, gainera, kontsumorako egokia den ala ez”.
Bere eskutik hausnarketa eder bat ere eraman genuen:
“Urak bizitzari nola aurre egin erakusten digu: errebeldea da beharrezkoa denean, iraunkorra da, beti aurkitzen du bidea, gardena da, zintzoa da eta beharrezkoa da; bizitzak ematen digu”.
Ibilaldiaren ostean, bazkaltzeko, atseden hartzeko eta indarrak berritzeko unea iritsi zen. Arratsaldean, Menditxe Museorantz abiatu ginen. Han, mendizaletasunaren historian zehar bidaia egin ahal izan genuen, eski, eskalada eta mendiko tresna eta material zaharren bilduma ikusgarri bati esker.
Gainera, esklusiba bat jaso genuen: datorren urrian eskalada-materialarekin soilik egindako Gernikaren erreplika bat erakutsiko dutela aurreratu ziguten. Itzuli egin beharko dugu!
Esperientzia berriz eta une onez betetako motxilarekin, etxerako itzulerari ekin genion.
Joan den apirilaren 14an, Kostan Elkarteak Urteko Batzar Nagusia egin zuen; egindako kudeaketaren berri emateko eta etorkizuneko lan-ildoak zehazteko topagunea, hain zuzen ere.
Kudeaketa eta Erakunde Jarduera
Saioan zehar, 2025ari korrespondentzia duten ohiko eta ezohiko batzarren aktak onartu ziren. Zuzendaritza Batzordeak kudeaketaren balantze xehatua aurkeztu zuen, honako ardatz hauetan jarriz arreta:
Planak eta proiektuak: Elkartearen ekimen estrategikoen garapena.
Erakunde-harremanak: Kanpoko entitateekiko loturak sendotzea.
Transformazio digitala: Ikus-entzunezkoen eta komunikabideen bultzada.
Boluntariotzaren Balioa
Elkartearen bizitza dinamizatzen duten lantaldeen funtsezko lana azpimarratu zen:
Kostan Elkartea Historia
Euskara (Mintzalagun)
Opera
Ibilaldiak
2025eko Eragina eta Partaidetza
Parte-hartze datuek entitatearen bizitasuna islatzen dute azken ekitaldi honetan:
5.638 pertsona bertaratu ziren antolatutako hitzaldi ezberdinetara.
305 pertsonak hartu zuten parte aktiboki opera irteeretan, E.O.S.eko entseguetan, ibilaldietan eta txango soziokulturaletan.
Ekonomia Egoera eta Berrikuntza
Arlo administratiboan, 2025eko datu ekonomikoak azaldu ziren eta batzarraren oniritzia jaso zen 2026ko proposamen ekonomikoarentzat.
Era berean, Zuzendaritza Batzordea berritzea onartu zen, kudeaketa indartzeko asmoz taldea beste bi kiderekin zabaltzeko aukera aurreikusiz.
Eguna jai-giro hurbilean amaitu zen, ohiko anaikidetasun-bazkaria ospatuz.
Joan den martxoaren 13an, ostirala, Kostan Elkarteko bazkide talde batek Gasteizko eraztun berdeagatik jardunaldi sozio-kirolaz gozatu genuen, Ibaiondo eta Mendizorrotza lotzen dituen tartea zeharkatuz. Ibilbidean zehar, askotariko inguruneak zeharkatu. Ibilbidean zehar, askotariko inguruneak zeharkatu genituen: baso hutsetako paisaietatik, non zikoina bat bere kumearekin ikusteko zortea izan genuen, gune guztiz hirritarretaraino.
Gure lehenengo geldialdia Armentiako San Prudentzio basilika erromanikoa izan zen, XII. mendekoa, eta parrokoak zehatz-mehatz azaldu zigun bere historia. Ibilaldiari berriro ekin ondoren, Mendizorrotzako kirol-zentrora iritsi ginen, bertako instalazioetan bisita gidatua egiteko. Goiza amaitzeko, menu berritzailea dastatzen genuen.
Arratsaldean, hiriaren erdigunetik paseatzeko aprobetxatzen genuen. Birjina Zuriaren enparantza geldialdi bat egin ondoren, San Migel elizako balkoitik egindako ikuspegi panoramikoaz gozatu genuen, “el silencio de la ciudad blanca” eleberriaren agertoki enblematikoak. Azkenik, tranbiaz joan ginen autobus-geltokiraino, itzulerako bidaiari ekiteko.
Esperientziak eta kultura batzen jarraitzen dugu elkarrekin!!!!
Jardunaldi soziokultural bat Durango hiran zehar: “1937ko bonbardaketaren aztarnak”.
Joan den martxoaren 4an, Durangoko ondare arkitektonikoaren bihotzean murgildu ginen, turismo bulegotik bisita gidatuari hasiera emanez.
Gure lehen geldialdia Santa Susana komentua izan zen, 1937-03-31ko lehen bonba erori zen eta 14 monja eta apaiz bat hil ziren. Zeharkalea zeharkatu ondoren, Udaletxera iritsi ginen, XVII. mendeko eraikina, bonbardaketaren ondoren berritua. Santa Ana plazatik, izen bereko arkua miresten dugu, hiriko harresi zaharreko seietatik geratzen den ate bakarra. Ibilbidea Laritz dorretik, Pinondo plazatik eta XVIII. mendeko Etxezarreta jauregitik jarraitu zen, gaur egun Artearen eta Historiaren Museoa dagoena. Ezkurdi plazara joan ginen, 1937-09-25ean bonbardatu zuten frontoi zaharra zegoen lekua, non 12 pertsona hil kirola egiten ari zirela. Goiza Uribarriko Santa Maria elizan amaituko genuen, egurrezko estalkia duen elizpean, zutaberik gabeko Europako handiena.
Merezi talde-bazkariaz gozatu genuen, eta inpresioak partekatu eta harremanak estutu ahal ezan genituen.
Energia berrituekin, arratsaldean bisita gidatu bat egin genuen Arte eta Historia Museoan, Udalerriaren jatorria eta historia ezagutzeko aukera eman ziguna. Eta 18:15ak aldera etxera itzultzeko bidaiari ekin genion.
Esperientziak eta kultura batzen jarraitzen dugu elkarrekin!!!!
Kostan Elkarteko Euskara Lan Taldeak martxa du “Elkarteko Mintzalagun egitasmoa”. Honekin batera, irakurzaletasuna bultzatu nahian, Zarauzko Liburutegiak antolatutako “Irakurketa erraza taldean” parte hartzea ere bideratu dugu.
Bide honetan partaide izatera animatu asmoz, hemen aurkezten ditugu Bergarako amodiozko gutunen lehiaketa desberdinetan sarituak izan ziren Zarauztarren lanak. Gure leloari jarraiki “Inoiz ez da berandu ikasteko”
Gure historia eta kulturaren aldeko jardunaldi soziokulturala: Barandiaran Museoa (Ataun) eta Lazkaoko Beneditarren Fundazioa.
Joan den asteazkenean, otsailaren 4an, Kostan elkarteko 60 bazkidek Gipuzkoako bihotzean zehar egindako txangoa aberasgarriaz gozatu genuen.
Jardunaldi Barandiaran Museoan (Ataun) hasi zen, José Miguel Barandiaranen (apaiz, antropologo eta euskal etnologo ospetsua) unibertsoan murgilduz. Bere dibulgazio-lan eskerga ezagutu ondoren, Larruntzako multzo hidraulikoa bisitatu genuen, eta bertan XV. mendeko errota eta zerrategia ikusi ahal izan genituen. Goiza José Miguel Barandiaranen “Sara etxea”-rainoko ibilaldi atsegin batekin amaitu zen, erbestetik itzuli ondoren.
Mahai onik gabe txango onik ez dagoenez, Ordiziara joan ginen. Giro lasaian bazkaldu genuen, elkarteko kide guztien harremanak sendotuz eta arratsalderako indarrak berreskuratuz.
Amaiera bikaina Lazkaoko Beneditarren Fundaziora egindako bisitak eman zion. Juan José Agirre Beneditarrak gidatutako artxiboan zehar ibiltzeko pribilegioa izan genuen, 95 urterekin gure historia politiko eta sozial garaikidea kontatzen duten milaka dokumenturen arima izaten jarraitzen baitu. Haien azalpenak entzutea bizitzaren eta gure kulturarekiko konpromisoaren ikasgaia izan zen.
Eskerrik asko egun horretan parte hartu zenuten guztioi! Esperientziak eta kultura batzen jarraitzen dugu elkarrekin.
Urriaren 24an, ostirala, 08:30ean irten ginen Zarauztik Pozalaguako kobetara iristeko. Han, bisita gidatu bat egin genuen Ionerekin, eta hark erakutsi zizkigun kobazulo horren mirariak. Ondoren, Ampuerora joan ginen, eta “La Bien Aparecida”ren santutegia bisitatuko genuen, Vicente, aipatutako santutegiaz arduratzen den Trinitario zaldunaren azalpen zehatzarekin. Santutegi horrek, erretaulaz gain, “La Bien Aparcida”ren irudia du, tailu gotiko-flandestarra, 1705ean aurkitua eta santutegiari izena ematen diona. Horrez gain, “Lope Alberdi” organo “erromantikoa” du, 1916an Guridi maisuak inauguratua eta Interes Kulturaleko Ondasun izendatua.
Bisita honen ondoren Laredora joan ginen bazkaltzera eta denbora librea izan genuen hotelera eramango gintuen autobusa hartu aurretik gaua Castro Urdialesen pasatzeko. Behin erregistratu ginenean, arratsaldea libre izan genuen, afaria eta atsedena.
Hurrengo goizean, Arkaitz txofer atseginak Castroko erdigunera hurbildu gintuen, eta han Erdi Aroko Castrotik eta Modernistatik bisita gidatua egin genuen. Bisita amaitu eta aperitibo bat hartu ondoren, Mioñora joan ginen eta “Casa Alejandro” jatetxean ederki bazkaldu eta etxera itzuli ginen.
Urriaren 7an, Pedro Miguel Etxenike eta Yanko Iruin adituen eskuz, Kostan Elkarteko hitzaldien 2025-2025ren ikasturtea hasi zen, Zarautzko Modelo Aretoan. Kustsoaren aurkezpena, berriz, joan den ostegunean, urriaren 2an, izan zen.
Aurten 19garren urteurrena da elkarte honetarako eta eskaintza 57 hitzaldikoa izango da, Modelo eta Antonianoko aretoetan, ohi den bezala, astearte eta ostegunetan eta urriatik maiatzara arte.
Gai anitzak beteko dituzte aurtengo programa, halaber : Lurra, Espazioa eta Naturaren zientziak, Medikuntza eta Osasuna, Musika, Literatura, Artea, Zinea, Kriminologia, Geopolitika, Filosofía, Hobekuntza pertsonalaren teknikak eta Sorkuntza, Historia, Soziologia, Norberaren bizipena…
Hala ere, Kosta Elkartearen jarduera ez da hitzaldiekin amaitzen, txangoak, ibilaldiak naturan eta bidaiak konferentziekin lotuta, Euskadiko Orkestra Sinfonikoaren entseguak edo eraikina, museo eta libutegien bisitak betetzen dute aurtengo eskaintza.
Eta liburuak , euskeraz edo gazteleraz, hizlariek idatzitakoak edo beraiekin lotuta. (argibide gehiago https://kostanelkartea.eus).
Urtarrilaren 22an, asteazkenean, txangoa egin genuen Iruñera. Paseatzen joan ginen Mendillorriko Uren Biltegira eta bisita gidatua egin ondoren inguruko parkea ikusi genuen. “El Colegio” jatetxean bazkaldu genuen eta arratsaldean Altzuzara joan ginen Oteiza Museora bisita gidatua egitera.
Joan den abenduaren 12an Kostan Elkarteak Lucia Lacarra izan zuen hizlari bere jaioterrian. Bertan, bere ibilbide profesionala nolakoa izan den kontatu zigun. Aukera bikaina izan zen hura gertutik ezagutzeko eta haren talentua estimatzeko.
Azaroaren 27an, asteazkena, 9:30tan ateraginenZarauztik eta 45 minututanOrdizingeunden. Eguraldizoragarriaeginzigun.
GureasmoaGipuzkoakomerkatugarrantzitsuenaikustea zen eta Km. O erosteahainbat gauza, bainakultura eta herrikopertsonaiospetsuakahaztu gabe. Antiguakoermitarenbitxiak baita ere ikusinahigenituen.
OrdizikoPerirajoanginen, odolkienpintxoakjangenituen, une horretanodolkientxapelketaegitenarizireneta .Ger,oherri oso bisitatugenuenGemarekin, Ordizikogida. Martínez jatetxeanbazkaldugenuen eta, gero, Zumarragaraabiatuginen, han Ferminekazalpenabereziakemanzizkigun.
2024ko martxoaren 21ean, batzar nagusiaren ondoren eta ohi bezala, bazkideen bazkaria egin genuen Zarauz hoteleko Santa Barbara jatetxean. Jesus Mari Mujika gure Filosofia hizlariaren konpainia atseginarekin.