2026ko ekainaren 6ko eta 7ko asteburuan, Kostan Elkarteko bazkide talde batek kultur ihesaldi aberasgarri batez gozatu zuen Bordelen; Garonna ibaiaren ertzean eraikitako frantziar hiri monumental eta inperialean. Xehetasun osoz diseinatutako ibilbide bati esker, haren iragan dirdiratsuan eta arte-ondare liluragarrian murgildu ahal izan ginen.
Bordele ez da hiri polit bat soilik, Europako historiaren benetako liburu ireki bat baizik. K.a. III. mendean zeltek Burdigala izenarekin sortua, Erromatar Inperioaren mendean Akitaniako probintziako hiriburu oparoa bihurtu zen, garai hartan jada bere mahastien kalitateagatik ospe handia zuena.
Hala ere, bere aldirik liluragarri eta eragingarrienetako bat Erdi Aroan bizi izan zuen, Leonor Akitaniakoaren irudi entzutetsuak markatuta. 1152an Henrike Plantagenet-ekin (idazteke zegoen Ingalaterrako erregea) ezkondu izanak britainiar koroari lotu zion eskualdea hiru mendez; horrek itsas merkataritza ikusgarria bultzatu eta hiriaren izaera kosmopolita finkatu zuen.
Geroago, Argien Mendean (XVIII. mendean), Bordelek aurrekaririk gabeko arkitektura-eraldaketa jasan zuen, egungo fisionomia neoklasikoa eman ziolarik eta hirigintza ilustratuaren unibertso-eredu bihurtuz. Gaur egun, bere zentro historikoa UNESCOren Gizateriaren Ondare gisa inskribatuta dago, munduko babestutako hiri-multzorik handiena baita.
Gure espedizioak ondare zabal hori desifratzea izan zuen helburu, hiriak dituen bi museo-erakunde garrantzitsuenen bitartez:
Arte Ederren Museoa: Errenazimentuko eta Barrokoko maisu handietatik hasi eta XX. mendeko abangoardietaraino doan margolaritzaren bilakaera bikaina ikusi ahal izan genuen, frantziar pintura-eskola aberatsari arreta berezia eskainiz.
Akitaniako Museoa: Balio kalkulaezineko bidaia bat denboran zehar. Bertako arkeologia-bilduma apartek Historia aurretik eta garai galo-erromatarretik hasi eta mende modernoetako merkataritza-loraldiraino gidatu gintuzten, hiriak itaso atlantikoan izan zuen zeregin estrategikoa ulertaraziz.
Bidaia osatzeko, ondare-ibilbide polit bat egin genuen oinez zentro historikoan zehar, haren plaza monumentalak, fatxada simetrikoak eta Erdi Aroko mugarri bikainak miretsiz.
Ibilbide honek guztiak zentzu sakona hartu zuen María José Noain Maura historialari eta taldeko koordinatzailearen lan akasgabeari esker. Bere ohiko zorroztasun eta hurbiltasunarekin, María Josék bertatik bertara ezagutarazi zizkigun kultur gune ezberdinen sekretuak, eta maisuki zuzendu zituen bisita gidatuak bai Arte Ederren Museoan, bai Akitaniako Museoan. Zalantzarik gabe, bizikidetza, ikaskuntza eta harridura asteburu ahaztezina izan da Europako kultur hiriburu dotoreenetako batean.
Eskerrik asko parte hartu duzuen bazkide guztioi bidaia hau erabateko arrakasta bihurtzeagatik!
Maiatzaren 29an, ostirala, Kostan Elkarteko bazkideok berriro jantzi genituen mendiko botak. Oraingoan, Usurbil Donostiako Igara auzoarekin lotu zuen ibilaldi polit bat osatu genuen.
Ibilaldia Usurbilgo tren geltokian hasi dugu. Bertan zegoen itxaroten, Usurbil eta kalezar auzoan izango genuen gida autoktonoa (Izaskun)🙄😉
Pausoz, pauso, Usurbilgo pilotalekuko muralaz gain beste herriko hainbat xehetasun azalduz eta kalezar auzoan jaiotako pertsona garrantzitsuak ezagutuz, aldapan gora abiatu gara.
Eguraldi bikaina lagun izardirik bota gabe, beheranzko bidea hartu dugu Igarako kanpinera iristeko. Aurrerago Igeldoko igelaren ugalketa eremua ikusi dugu eta honen eta haren berriketetan Igara auzora heldu gara ia ohar gabean. Ibilaldi lasai eta atsegina izan da.
Kultura lokalaren, hiri-artearen, naturaren eta partekatutako historiaren konbinazio ezin hobea.
Joan den maiatzaren 28an, Kostan Elkarteak borobildu egin zuen 2025/2026 ikasturtea. Hain data berezirako, José Domingoren literatura-hitzaldi bikaina izan genuen, honako izenburu honekin:
“EL TEATRO DEL HUMOR: desde Carlos Arniches, Jardiel Poncela, Miguel Mihura entre otros”.
Ibilbide liluragarria izan zen gure letren historia markatu duten barre, asmamen eta lan handietan barrena.
Gure elkartean jada tradizio maitea den bezala, hitzaldiaren ostean oporren hasiera modurik onenean ospatzeko unea iritsi zen: bazkari bat partekatuz bazkideen artean.
Barreak, solasaldi ona eta giro ezin hobea ikasturte zoragarri bati agur esateko. Eskerrik asko guztioi urte honen parte izateagatik!
Uda zoriontsua izan eta itzuleran ikusiko dugu elkar! ☀️
Joan den asteazkenean, maiatzak 20, Kostan Elkarteko bazkide talde batek kultur jardunbide batez gozatu genuen Zarautzen. Oraingoan, herriko bi altxor arakatzea jarri genuen helburu: Photomuseuma eta Frantziskotarren Liburutegi enblematikoa.
Gure bisita irudiaren mundu liluragarrian murgilduz hasi zen. Photomuseuma (Argazkigintza eta Zinema Museoa) erreferente kultural bat da, eta argazkigintzaren historia zeharkatzeko aukera eman zigun, zinema-aurreko jatorritik hasi eta teknika modernoenetaraino. Bere aretoek argazkigintza gure gizartearen ispilu nola izan den gogorarazi ziguten, bestela ahazturan galduko liratekeen uneak argazkitan jasoz.
Eguneko plater nagusia Frantziskotarren Komentuko Liburutegian sartzean iritsi zen; mendeen pisuak txoko bakoitzean eta bere milaka liburukien orrialde bakoitzean arnasten den lekua, hain zuzen ere.
XVII. mendearen hasieratik (1611 inguruan) Zarautzen finkatuta, Frantziskotarrak gure historiaren gorabeheren lekuko eta protagonista izan dira. Zalantzarik gabe, gehien liluratu gintuena XIX. mende erdialdeko kronikak izan ziren; garai hartako tentsio politikoen ondorioz, komentua etengabe itxi eta ireki baitzen, garai bereziki zurrunbilotsuan.
Hirugarren Karlistaldiaren faseetako batean, Santa Kruz apaiz ospetsu eta beldurgarria —buruzagi gerrillari karlista— konbentu honetatik igaro zen bere tropekin. Sendo, bere soldaduak konfesatzeko eta haientzat meza emateko exijitu zien fraideei. Erlijiosoek, ezpata eta hormaren artean, eskaera onartu zuten.
Hala ere, ekintza horrek ondorio larriak ekarri zituen laster. Agintari liberalek formalki leporatu zieten fraideei karlisten aldekoak izatea. Epaiketa baten ondoren, komentua beste behin itxi zuten zigor gisa.
Zorionez, ekaitza igaro zen. 1874an, komentuak ateak ireki zituen berriro eta, harrezkero, ez da gehiago itxi, bere liburutegi ikusgarria bezalako dokumentu-altxorrak gaur egunera arte ukitu gabe iristea ahalbidetuz.
Mila esker etortzeagatik. Hurrengo irteerara arte!
Joan den maiatzaren 13an, Kostan Elkarteko bazkideok natura, zientzia eta historia uztartu zituen egun zoragarri batez gozatu genuen.
Gure helmuga Ibai Ederko urtegia izan zen (Nuarbe – Azpeitia). Presan hasi genuen ibilbidea, urtegia gure ezkerretara utzita, 8 kilometro inguruko ibialdi lau, atsegin eta irisgarria osatzeko. Euri bideberri eta beldurti batek ere ez zuen lortu taldeak ikasteko eta gozatzeko zuen gogoa zapuztea.
Oraingoan, Inma Mugerza geologoaren azalpenak izateko luxua izan genuen. Gure lehen geldialdia zubi estalian izan zen, eta bertan Inmak uraren sekretuak argitu zizkigun:
Urtegira iristen den uraren kalitatea ibaiadarren ibilbidearen eta zeharkatzen duten arroka eta lur motaren mende dagoela azaldu zigun zuzenean.
Uraren konduktibitatea bertan eta zuzenean neurtzeko aukera ere izan genuen. Inmak ongi argitu zigunez: “Konduktibitatea neurtzeak ura zein osagaik osatzen duten adierazten digu, zer ibilbide egin duen, euritik edo airearen kondentsaziotik datorren eta, gainera, kontsumorako egokia den ala ez”.
Bere eskutik hausnarketa eder bat ere eraman genuen:
“Urak bizitzari nola aurre egin erakusten digu: errebeldea da beharrezkoa denean, iraunkorra da, beti aurkitzen du bidea, gardena da, zintzoa da eta beharrezkoa da; bizitzak ematen digu”.
Ibilaldiaren ostean, bazkaltzeko, atseden hartzeko eta indarrak berritzeko unea iritsi zen. Arratsaldean, Menditxe Museorantz abiatu ginen. Han, mendizaletasunaren historian zehar bidaia egin ahal izan genuen, eski, eskalada eta mendiko tresna eta material zaharren bilduma ikusgarri bati esker.
Gainera, esklusiba bat jaso genuen: datorren urrian eskalada-materialarekin soilik egindako Gernikaren erreplika bat erakutsiko dutela aurreratu ziguten. Itzuli egin beharko dugu!
Esperientzia berriz eta une onez betetako motxilarekin, etxerako itzulerari ekin genion.
Joan den apirilaren 14an, Kostan Elkarteak Urteko Batzar Nagusia egin zuen; egindako kudeaketaren berri emateko eta etorkizuneko lan-ildoak zehazteko topagunea, hain zuzen ere.
Kudeaketa eta Erakunde Jarduera
Saioan zehar, 2025ari korrespondentzia duten ohiko eta ezohiko batzarren aktak onartu ziren. Zuzendaritza Batzordeak kudeaketaren balantze xehatua aurkeztu zuen, honako ardatz hauetan jarriz arreta:
Planak eta proiektuak: Elkartearen ekimen estrategikoen garapena.
Erakunde-harremanak: Kanpoko entitateekiko loturak sendotzea.
Transformazio digitala: Ikus-entzunezkoen eta komunikabideen bultzada.
Boluntariotzaren Balioa
Elkartearen bizitza dinamizatzen duten lantaldeen funtsezko lana azpimarratu zen:
Kostan Elkartea Historia
Euskara (Mintzalagun)
Opera
Ibilaldiak
2025eko Eragina eta Partaidetza
Parte-hartze datuek entitatearen bizitasuna islatzen dute azken ekitaldi honetan:
5.638 pertsona bertaratu ziren antolatutako hitzaldi ezberdinetara.
305 pertsonak hartu zuten parte aktiboki opera irteeretan, E.O.S.eko entseguetan, ibilaldietan eta txango soziokulturaletan.
Ekonomia Egoera eta Berrikuntza
Arlo administratiboan, 2025eko datu ekonomikoak azaldu ziren eta batzarraren oniritzia jaso zen 2026ko proposamen ekonomikoarentzat.
Era berean, Zuzendaritza Batzordea berritzea onartu zen, kudeaketa indartzeko asmoz taldea beste bi kiderekin zabaltzeko aukera aurreikusiz.
Eguna jai-giro hurbilean amaitu zen, ohiko anaikidetasun-bazkaria ospatuz.
